Filed under: حشره‌شناسی

نوبل پزشکی ۲۰۱۵ به انگل‌شناسی رسید!

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۵ به طور مشترک به سه نفر به خاطر اکتشافاتی که در زمینه داروهای جدید ضد انگلی داشتند، تعلق گرفت. مراسم رسمی اعطای جوایز نوبل توسط پادشاه سوئد، در دهم دسامبر امسال در استکهلم برگزار خواهد شد. سهم هر یک از این سه برنده به این صورت است که نصف جایزه به خانم یویو تو (Youyou Tu) چینی به خاطر کشف داروی ضد مالاریای آرتمیسینین (Artemisinin) و و نصف دیگر آن به صورت مشترک به «ویلیام کمپل» (William Campbell) ایرلندی و «ساتوشی اومورا» (Satoshi Ōmura) ژاپنی برای کشف داروی ضد نماتودی آیورمکتین (Ivermectin) داده خواهد شد.

youyou_tuخانم «یویو تو» ۸۵ ساله (متولد ۱۹۳۰)، در سال ۱۹۵۵ از دانشگاه پزشکی پکن فارغ‌التحصیل شد و از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۸ به عنوان دانشیار در آکادمی پزشکی سنتی چینی مشغول به کار بود و اکنون نیز استاد ارشد این آکادمی است. او نخستین دانشمند چینی است که موفق به دریافت جایزه نوبل در علوم شده است. داروی آرتمیسینین که وی آن را از گیاه (Artemisia annua) (خاراگوش یا افسنطین) استخراج کرده است، جان میلیون‌ها نفر از بیماران مبتلا به مالاریا را نجات داده است. شاید جالب باشد که بدانید خانم تو به پروفسور سه نه (ٰProfessor of Three Noes) معروف است؛ چرا که وی نه دارای مدرک تحصیلات تکمیلی (PhD) است، نه در خارج از چین مطالعه و تحقیق کرده است، و نه عضو آکادمی علوم ملی چین است. تا سال ۱۹۷۹ در چین هیچ برنامه‌ای برای تحصیلات تکمیلی و عالی وجود نداشت و این کشور از بقیه دنیا منزوی بود. پروفسور یویو تو امروزه به عنوان یک نمونه بارز از اولین نسل کارگران پزشکی از زمان تأسیس جمهوری خلق چین در ۱۹۴۹ شناخته می‌شود.

william_Campbellآقای «ویلیام کمپل» که او هم ۸۵ ساله و متولد ۱۹۳۰ است، مدرک کارشناسی جانورشناسی خود را از دانشگاه دوبلین و مدرک دکترای خود در سال ۱۹۵۷ را از دانشگاه ویسکانسین مدیسون آمریکا دریافت کرد. کمپل پس از آن تا سال ۱۹۹۰ در موسسه تحقیقات درمانی مرک (Merck) به کار مشغول شد. وی اکنون یکی از اساتید برجسته تحقیق در دانشگاه درو (Drew) در نیوجرسی آمریکاست. ویلیام کمپل که تابعیت آمریکا را نیز دارد، دومین ایرلندی است که به افتخار دریافت جایزه نوبل نایل شده است.

satoshi_omuraآقای «ساتوشی اومورا» دارای دو مدرک PhD است. اولین دکترای خود را در سال ۱۹۶۸ در رشته داروشناسی از دانشگاه توکیو و دومین مدرک را در سال ۱۹۷۰ در رشته شیمی را از دانشگاه علوم توکیو دریافت کرد. وی اکنون استاد برجسته دانشگاه کیتاساتو (Kitasato) است.
ویلیام سی کمپل و ساتوشی اومورای که هر کدام یک چهارم این جایزه را دریافت می‌کنند، داروی آیورمکتین را کشف کرده‌اند که باعث کاهش بروز بیماری کوری رودخانه‌ای و فیلاریازیس لنفاوی شده و همچنین علیه تعداد زیادی از بیماری‌های انگلی کارآمد بوده است. تیم تحقیقاتی وی سویه‌ای از باکتری خاکزی استرپتومایسس اَورمیتیلیس Streptomyces avermitilis را شناسایی و جداسازی کردند که ماده اَورمکتین Avermectin را ترشح می‌کند که دارای خواص ضد انگلی است. ویلیام کمپل با استفاده از این باکتری و ماده آورمکتین، توانست داروی ضدانگلی آیورمکتین Ivermectin را سنتز کند که دارای تأثیر بیش‌تر و سمیت کم‌تری نسبت به پیشسازش یعنی اَورمکتین بود. این دارو امروزه بر علیه بسیاری از عفونت‌های انگلی نماتودی و نیز بیماری گال کاربرد وسیعی دارد.

دیپلم افتخار جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۵

منبع اصلی: سایت انجمن انگل‌شناسی ایران
پی‌نوشت: در همین رابطه پیشنهاد می‌شود تا پست قبلی را (این لینک) که حاوی اطلاعاتی کلی درباره جایزه نوبل است، هم ببینید.

۱ دیدگاه آبان ۷, ۱۳۹۴

استفاده از سم عنکبوت برای درمان دردهای مزمن

tarantulaتصور عنکبوت و رطیل می‌تواند موجب احساس مورمور شدن در ما شود، اما مطالعه جدیدی حاکی از آن است که شاید مجبور شویم ترس و تنفرمان از این موجودات هشت پا را کنار بگذاریم؛ سم آنها می‌تواند در درمان ۱۰۰ میلیون نفر آمریکایی که از درد مزمن رنج می‌برند، مؤثر باشد.
درد مزمن ـ دردی که بیش از ۶-۳ ماه طول بکشد ـ شایع‌ترین علت ناتوانی‌ها در ایالات متحده است. این درد زمانی اتفاق می‌افتد که اعصاب در ناحیه‌ای از بدن، سیگنال‌های پیوسته‌ای را طریق مسیرهای درد به مفز می‌فرستند.
بررسی‌های قبلی نشان داده‌اند که  NAV1.7 یکی از معمول‌ترین مسیر‌های درد مزمن در انسان‌هاست. محققان این مطالعه جدید که توسط پروفسور کینگ از انستیتوی علوم زیستی ملکولی دانشگاه کوئینزلند استرالیا هدایت می‌شود، معتقدند هدف قرار دادن این مسیر می‌تواند به درمان طیف وسیعی از شرایط و بیمار‌ی‌های دردناک کمک نماید.
پروفسور کینگ می‌گوید: ماده‌ای که کانال‌های NAV1-7 را مهار می‌کند مورد علاقه خاص ماست. تحقیقات قبلی دال بر عدم احساس درد در افرادی است که فاقد کانال‌های NAV1.7 به خاطر جهش ژنتیکی طبیعی می‌باشند و بنابراین مهار کردن این کانال‌ها به طور بالقوه می‌تواند درد را در افراد دارای مسیرهای طبیعی درد مهار نماید.
استفاده از سم عنکبوت برای تسکین درد، ایده تازه‌ای نیست. اکثر ۴۵ هزار گونه عنکبوت، شکار خود را از طریق تزریق سمی که حاوی هزاران ملکول پروتئینی موسوم به پپتید است، می‌کشند. برخی از این پپتیدها فعالیت عصبی را مهار می‌کنند؛ بنابراین پژوهشگران برای شناسایی پپتیدهایی از سم عنکبوت که قادرند به عنوان مسکن درد در انسان‌های عمل کنند، تمرکز کرده‌اند.
اما وجود تعداد زیاد پپتید‌ها در سم عنکبوت، چالشی برای دانشمندان است به طوری که یک برآرود محتاطانه، حاکی از وجود ۹ میلیون پپتید در سم عنکبوتهاست و لیکن تا کنون تنها یک صدم درصد از این چشم‌انداز گسترده داروشناسی شناسایی شده‌اند.
پژوهشگران حاضر با استفاده از سیستم تشخیصی خاصی بر اساس فلوئورسانس و پس از بررسی‌های زیاد به ملکولی رسیده‌اند که احتمالاً مؤثرترین مسکن درد است. این ماده موسوم به Hd1a در سم گونه‌ای از عنکبوت به نام هاپلوپلما دوریه Haplopelma doriae از خانواده رطیل‌ها شناسایی شده است. این ماده نه تنها مسیر NAV1.7 را مهار می‌کنند، بلکه دارای نوعی ساختار شیمیایی است که آن را از نظر شیمیایی، حرارتی و بیولوژیکی پایدار کرده است. به عبارتی دیگر این ماده از پتانسیل بسیار قوی به عنوان یک ضددرد مؤثر برای انسان‌ها برخوردار است.  منبع

۱ دیدگاه اسفند ۱۵, ۱۳۹۳

ائتلاف جهانی برای کنترل گال

scabies

گال یا جرب (Scabies) یک بیماری پوستی است که در اثر تهاجم هیره یا مایتی به نام سارکوپتس اسکابئی (Sarcoptes scabiei) ایجاد می‌شود. گونه‌های نزدیک به این مایت باعث گری در حیوانات می‌شوند. اگرچه گال غیرکشنده است اما می‌تواند مستقیماً موجب بیماری و ناراحتی قابل ملاحظه و گاهی در اثر عفونت‌های ثانویه باعث مرگ و میر در انسان شود. بنده قبلاً در این وبلاگ (در اینجا و اینجا) در مورد این بیماری مطالبی را آورده‌ام. آنچه که در این پست ‌می‌خوانید برگرفته از وبلاگ Microbiologybytes و بر اساس مقاله‌ای است که اخیراً ‌در ژورنال PLOS Neglected Tropical Diseases چاپ شده است که در آن علاوه بر ارائه اطلاعاتی درباره خود بیماری،‌ به معرفی گروهی به نام «ائتلاف بین‌المللی برای کنترل گال » می‌پردازد:

اگرچه گال انتشاری جهانی دارد اما یک بیماری حقیقتاً مورد غفلت و فراموش شده است و غالباً در دستور کار و فهرست مسایل بهداشتی جهان قرار ندارد و بار سنگین بیماری و ابتلای آن به خوبی درک نمی‌گردد. کودکان در کشورهای در حال توسعه با شیوع متوسط ۱۰-۵ درصد، بیشترین آسیب‌پذیری و حساسیت را دارند. بالاترین میزان بروز بیماری مربوط به نواحی گرمسیری دنیا با میزان کلی ۲۵ درصد است که در برخی جوامع در جنوب اقیانوس آرام و شمال استرالیا به ۵۰ درصد هم می‌رسد. فقر و تراکم جمعیت مهمترین عوامل خطر هستند و طغیان‌های بیماری در مؤسسات و اردوگاه‌ّهای پناهندگان شایع است. گال باعث خارش شدید می‌شود و در نتیجه خواب و کیفیت زندگی را شدیداً تحت تأثیر قرار می‌دهد.
گال پوسته‌دار (Crusted scabies) یک آلودگی شدید و همزمان به هزاران مایت، با خطر بالای انتقال به دیگران همراه است و به واسطه عفونت‌های ثانویه باکتریایی باعث بیماری و ابتلای قابل توجهی می‌گردد.

scabies_complicationsمدیریت گال بر شناسایی و درمان افراد مبتلا و تماس‌های خانگی متمرکز است اما داده‌های اندکی در تأیید و حمایت از این راهبرد برای کاهش شیوع گال وجود دارد. تشخیص عفونت در آزمایشگاه دشوار بوده و در بیش‌تر مناطق گرمسیری بر شناسایی بالینی استوار است. درمان‌های موضعی مؤثر هستند اما مؤثرترین آنها، یعنی پرمترین (permethrin)،‌ نسبتاً گران بوده و در بسیاری از مناطق با شیوع بالا در دسترس نیست.
ائتلاف بین‌المللی برای کنترل گال (The International Alliance for the Control of Scabies, IACS) گروهی است که اخیراً در سطح جهان برای پیشبرد کنترل گال شکل گرفته است. این ائتلاف خود را متعهد به کنترل آلودگی‌ انسانی به گال و ارتقاء بهداشت و رفاه انسان‌هایی که در جوامع مبتلا زندگی می‌کنند، می‌داند. اعضای اولیه این ائتلاف شامل طیف متنوعی از تخصص‌های مختلف می‌گردد از جمله پزشکانی از مناطق با شیوع بالا، دست‌اندرکاران بهداشت عمومی، سیاست‌گذاران و محققانی که روی بیولوژی انگل مطالعه می‌کنند. این گروه رو به رشد بوده و در حال شناسایی و استفاده از مشارکت‌کنندگان بیش‌تر است.

۲ دیدگاه مرداد ۲۴, ۱۳۹۲

واکسن مالاریا

اسپروزوئیت اشعه دیدهبر اساس آخرین اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۱۰ حدود ۲۱۹ میلیون مورد بیماری مالاریا و تقریباً ۶۶۰ هزار مورد مرگ‌ و میر ناشی از آن وجود داشته است. تحقیق برای تهیه واکسن مالاریا یکی از فعال‌ترین عرصه‌های پژوهشی در انگل‌شناسی است. در حال حاضر حدود ۲۰ کاندیدای واکسن مالاریا در مرحله کارآزمایی بالینی هستند که جدی‌ترین و پیشرفته‌ترین آنها، موسوم به RTS,S/ASO1، در فاز ۳ کارآزمایی بالینی بر روی ۱۵ هزار کودک آفریقایی است.
اما اخیراً و بر اساس تحقیقی که در مجله ساینس (Science) انتشار یافته است، یک کاندیدای جدید برای واکسن مالاریا در مرحله ابتدایی کارآزمایی بالینی، نتایج امیدوارکننده‌ای را به همراه داشته و توانسته است در دوزهای بالا، ۱۲ نفر از ۱۵ نفر فرد مورد آزمایش را در برابر بیماری محافظت کند. برای این واکسن که در ایالات متحده آمریکا توسعه یافته است،‌ از روشی غیر معمول استفاده می‌‌شود: برای برانگیختن ایمنی در افراد، انگل‌های زنده اما ضعیف شده مالاریا به صورت مستقیم تزریق می‌شوند.
نویسنده اصلی مقاله دکتر رابرت سدار (Dr Robert Seder) از مرکز تحقیقات واکسن در انستیتوی ملی بهداشت آمریکا در مریلند می‌گوید: «ما از نتایج هیجان‌زده و شوکه شدیم، اما اهمیت دارد که ما آن را تکرار کرده و توسعه داده و در جمعیت‌های بزرگ‌تر انجام دهیم.»
برای دهه‌ها معلوم شده بود که مواجهه با نیش پشه‌های تیمار شده با پرتو می‌تواند موجب محافظت انسان در برابر مالاریا شود. اما مطالعات نشان داده بودند که برای ایجاد ایمنی در سطحی بالا و قابل قبول به بیش از ۱۰۰۰ نیش پشه در طول زمان نیاز است. در نتیجه، این روشی غیر عملی برای حفاظت گسترده در انسان‌ها محسوب می‌شود.
در عوض، یک کمپانی زیست‌فناوری موسوم به Sanaria در شرایطی استریل، پشه‌های مالاریا را در آزمایشگاه تکثیر و آنها را با اشعه مواجهه داده و انگل‌های مولد مالاریا (پلاسمودیم فاسیپاروم) را از آنها استخراج کرده است. سپس این انگل‌های زنده اما ضعیف شده در آزمایشگاه کشت داده شده و به صورت ویال‌هایی آماده شده‌اند که می‌توان آن را به طور مستقیم به جریان خون افراد تزریق کرد. این کاندیدای واکسن PfSPZ نامیده شده است.
برای انجام فاز اول کارآزمایی بالینی، محققان گروهی ۵۷ نفره از داوطلبان که قبلاً هرگز سابقه مالاریا نداشتند را وارد مطالعه کردند. ۴۰ نفر از آنها دوزهای متفاوتی از واکسن را دریافت کردند و ۱۷ نفر بقیه به عنوان شاهد واکسن نگرفتند. سپس همه آنها در معرض نیش پشه‌های حامل مالاریا قرار داده شدند.
محققان دیدند که افرادی که واکسن نزده بودند و کسانی که دوز پایینی از واکسن دریافت کرده بودند، همگی به مالاریا مبتلا شدند. اما از ۱۵ نفری که بالاترین دوز را گرفته بودند، بعد از مواجهه با پشه‌های آلوده، تنها ۳ نفر به مالاریا مبتلا شدند.
دکتر رابرت سدار می‌گوید: «ما از نظر تاریخی می‌دانستیم که دوز اهمیت زیادی دارد و به ۱۰۰۰ نیش پشه برای دستیابی به حفاظت نیاز است و این تأییدی بر این نتیجه است. این به ما اجازه می‌د‌هد که برای بهینه‌سازی واکسن، در مطالعات آینده دوز را افزایش داده و برنامه زمانی آن را تغییر دهیم. سؤالات اساسی دیگر این است که آیا این واکسن برای زمانی طولانی پایدار خواهد بود و آیا می‌تواند در برابر سایر سویه‌های مالاریای انسانی نیز حفاظت ایجاد کند.» او اضافه می‌کند اما این واقعیت که واکسن بجای تزریق داخل یا زیر جلدی، باید به جریان خون تزریق شود، تحویل و ارائه آن را قدری مشکل‌تر می‌سازد.
دکتر اشلی برکت (Dr Ashley Birkett) از مؤسسه «اقدام برای واکسن مالاریا پت» در مورد این تحقیق اظهار می‌دارد که «آنها آشکارا کارآزمایی‌هایی در مراحل خیلی ابتدایی با تعداد کم داوطلب هستند، اما بدون شک ما از نتایج آن بی‌نهایت تشویق و دلگرم شده‌ایم.»
وی همچنین می‌گوید که بیش‌تر کاندیداهای فعلی واکسن به جای تمام ارگانیسم، ملکول‌های یا بخش‌های خاصی از آن را مورد هدف قرار می‌دهند. اما روش حاضر باعث القاء پاسخ گسترده‌ای بر علیه تعداد زیادی از اهداف متفاوت بر سطح انگل می‌‌گردد. منبع

۱ دیدگاه مرداد ۱۸, ۱۳۹۲

چرا پشه‌ها قادر به انتقال ایدز نیستند؟

mosquitoدر پست قبلی گفته شد که پشه‌ها نمی‌توانند ایدز را بین انسان‌ها انتقال دهند اما در اینجا به دلایل علمی این مسئله پرداخته می‌شود:

پشه‌ها ویروس عامل ایدز را هضم می‌کنند.
هنگامی که پشه‌ای یک عامل بیماری را از فردی به دیگری انتقال می‌دهد، عامل عفونی باید تا زمان کامل شدن فرایند انتقال در داخل بدن پشه زنده بماند. اگر پشه انگل را هضم کند، چرخه انتقال پایان می‌یابد و انگل نمی‌تواند به میزبان بعدی برسد. انگل‌های موفق منتقله از طریق پشه‌ها، دارای ترفندهای جالبی برای دوری از برخورد پشه با آنها به عنوان غذا هستند. برخی در برابر آنزیم‌های گوارشی داخل معده پشه مقاوم هستند؛ بیش‌تر آنها برای دوری از آنزیم‌های گوارشی قوی که می‌توانند به سرعت آنها از بین ببرد، هرچه زودتر راهی به خارج از معده پشه پیدا می‌کنند. انگل‌های مالاریا در پشه‌ها برای ۱۲-۹ روز زنده می‌مانند و در طول این مدت از چندین مرحله تکاملی اجباری عبور می‌کنند. ویروس‌های انسفالیت در داخل پشه تا ۲۵-۱۰ روز زنده باقی می‌مانند و در این دوره انکوباسیون به تعداد خیلی زیادی تکثیر می‌یابد. مطالعات روی HIV‌ به روشنی نشان داده است که ویروس ایدز به عنوان یک غذا برای پشه بوده و در هنگام خونخواری هضم و تجزیه می‌شود. در نتیجه پشه‌ای که خون فرد آلوده به HIV‌ را می‌خورد، آن خون را طی ۲-۱ روز هضم می‌کند و به صورت کامل هر ذره ویروسی که به طور بالقوه می‌تواند عفونت جدیدی را تولید کند را تخریب می‌کند. از آنجا که ویروس HIV زنده نمی‌ماند تا بتواند تولید مثل کند و به غدد بزاقی پشه حمله کند، مکانیسمی که بیش‌تر انگل‌های منتقله از طریق پشه برای رفتن از یک میزبان به میزبان بعدی استفاده می‌کنند، در مورد HIV امکان‌پذیر نیست.

پشه‌ها ویروس‌های HIV را به تعدادی که برای انتقال ایدز از طریق آلودگی کافی باشد، در هنگام خونخواری دریافت نمی‌کنند.
عوامل بیماری‌‌زای منتقله به وسیله حشرات که توانایی انتقال از یک فرد به فرد دیگر از طریق آلودگی قطعات دهانی دارند، باید در تعداد و سطح بسیار بالایی در جریان خون میزبان خودشان در گردش باشند. انتقال از طریق قطعات دهانی نیازمند ذرات عفونی به مقدار کافی برای شروع کردن یک عفونت جدید است. تعداد واقعی ذرات عفونی از یک بیماری به بیماری دیگر فرق می‌کند. ویروس ایدز (HIV) در سطح خیلی پایینی در خون جریان دارد ـ خیلی کم‌تر از سطح عامل هر بیماری شناخته شده دیگری که توسط پشه‌ها منتقل می‌شود. افراد عفونی ندرتاً بیش‌تر از ۱۰ واحد از HIV در جریان خون دارد و ۷۰ تا ۸۰ درصد افراد آلوده به HIV دارای سطحی غیرقابل ردیابی از ویروس در خونشان هستند. محاسبات در مورد پشه‌ها و HIV‌ نشان داده است پشه‌ای که خونخواری‌اش روی یک حامل HIV با ۱۰۰۰ واحد ویروس ایدز در گردش خون قطع و مختل شده باشد، دارای شانسی با احتمال ۱ به ۱۰ میلیون است تا بتواند تنها یک واحد HIV را به یک گیرنده غیر آلوده انتقال دهد. به صورت ساده‌تر، یک فرد غیر آلوده به HIV باید ۱۰ میلیون بار توسط پشه‌هایی گزیده شود که خونخواری روی یک فرد آلوده به ایدز را آغاز کرده باشند تا وی بتواند تنها یک عدد HIV را از قطعات دهانی آلوده پشه‌ها دریافت کند. با استفاده از همین محاسبات، حتی له شدن پشه‌ای که تا حداکثر ظرفیت، خون حاوی ویروس ایدز را بلعیده باشد هم نمی‌تواند به سطوح مورد نیاز برای آغاز کردن عفونت نزدیک شود. به طور خلاصه، انتقال مکانیکی ایدز به وسیله پشه‌های آلوده به HIV خیلی دور از حدود احتمال به نظر می‌رسد. بنابراین هیچ یک از مکانیسم‌های فرضی پیش گفته برای انتقال HIV به وسیله پشه عملی نمی‌باشد.

پشه‌ها سرسوزن‌های پرنده نیستند.
بسیاری از مردم پشه‌ها را به عنوان سرنگ‌های زیر جلدی ریز و پرنده‌ای تصور کرده و فکر می‌کنند چون سرسوزن‌های زیر جلدی می‌توانند با موفقیت HIV را از فردی به فرد دیگر انتقال دهند، پس پشه‌ها هم باید قادر به انجام چنین کاری باشند. ما دیدیم که افراد مبتلا به HIV در خون خود فاقد تعداد کافی ویروس برای انتقال عفونت از طریق آلودگی قطعات دهانی‌شان هستند. اما حتی اگر افراد HIV مثبت از سطح بالایی از ویروس در جریان خون خود برخوردار باشند باز هم نمی‌توانند به شیوه‌ای که در سرنگ‌های مشترک معمول است، ویروس را انتقال دهند. خیلی از مردم شنیده‌اند که پشه‌ها قبل از شروع خونخواری، مقداری از بزاق خودشان را به داخل میزبان می‌فرستند اما نمی‌دانند که کانال غذایی و کانال بزاق در پشه‌ها، دو مجرای جداگانه هستند. دستگاه تغذیه پشه ساختار بسیار پیچیده‌ای دارد که کلاً با سرنگ‌های تک سوراخ معمولی متفاوت است. برخلاف سرنگ، پشه مایع بزاقی را از طریق یک مجرا وارد می‌کند و خون میزبان را از طریق مجرای دیگری می‌مکد. در نتیجه، کانال غذایی همانند یک سرسوزن به خارج جریان نمی‌یابد و جریان خون همیشه یک طرفه است. مکانیسم درگیر در تغذیه پشه‌ کاملاً با مکانیسم‌های مورد استفاده در سوزن‌های معتادان به مواد مخدر تفاوت دارد. به طور خلاصه پشه‌ها سرسوزن‌های پرنده نیستند و بزاقی که به داخل بدن شما تزریق می‌شود، آغشته به بقایای آخرین نوبت خونخواری آن پشه نیست. منبع

نوشتن دیدگاه فروردین ۲۲, ۱۳۹۲

آیا پشه‌ها ایدز را انتقال می‌دهند؟

Aids

هنوز برای خیلی از افراد این سؤال مطرح است که آیا پشه‌ها می‌توانند ویروس ایدز را از طریق خونخواری انتقال دهند؟ در این پست به این سؤال پاسخ داده می‌شود.
در زمانی که بیماری ایدز تازه شناخته شده بود، نگرانی از احتمال انتقال بیماری از طریق پشه‌ها و حشرات خونخوار از سوی رسانه‌های جمعی زیاد دامن زده می‌شد. اما امروزه هم هنوز گاهی برای بالا بردن تیراژ و جلب توجه، این مسئله به وسیله روزنامه‌های زرد مطرح می‌شود. موضوع با گزارش‌هایی از یک جامعه کوچک در جنوب فلوریدا آغاز شد. شواهد اولیه حاکی از نقش احتمالی پشه‌ها در بروز بیش‌تر از حد عادی ایدز در آن جمعیت محلی بود. رسانه‌ها به سرعت این ادعا را در جامعه انتشار دادند که پشه‌ها در انتقال ایدز دخالت داشته‌اند؛ ادعایی که با بررسی‌های علمی مرکز ملی کنترل بیماری‌های آمریکا مغایرت دارد. 

برای انتقال ویروس ایدز (HIV) به وسیله حشرات خونخوار همچون پشه‌ها، سه مکانیسم فرضی وجود دارد:
۱- در مکانیسم اول، یک پشه چرخه انتقال را با تغذیه روی یک فرد حامل ویروس HIV و بلعیدن ذرات ویروس به همراه خون مصرفی آغاز می‌کند. ویروس برای این که بتواند به فرد دیگری انتقال یابد، باید در بدن پشه زنده بماند و ترجیحاً تعدادش هم زیاد شود و سپس به غدد بزاقی پشه مهاجرت کند. پشه آلوده در حین خونخواری بعدی خود از یک انسان غیر آلوده باید ویروس را از طریق غدد بزاقی به وی انتقال دهد. این مکانیسمی است که به وسیله بیش‌تر انگل‌های منتقله توسط پشه‌ها از جمله مالاریا، تب زرد، تب دنگی و ویروس‌های انسفالیت استفاده می‌شود.
۲- در مکانیسم دوم، یک پشه چرخه انتقال را با شروع کردن تغذیه روی فرد حامل HIV آغاز می‌کند اما کمی بعد از بلعیدن مقداری از خون وی و قبل از سیر شدن، به هر دلیلی خونخواری قطع می‌شود و بعد پشه به جای از سر گیری خونخواری از همان میزبان اولیه، یک شخص غیر آلوده به HIV را برای تکمیل غذای خود انتخاب می‌کند. به مجرد سوراخ شدن پوست میزبان جدید، پشه ذرات ویروس که از خونخواری قبلی به قطعات دهانی‌اش چسبیده‌اند را انتقال می‌دهد. این مکانیسم در عفونت‌های منتقله به وسیله پشه‌ها معمول نیست اما آنمی عفونی اسبی به وسیله نیش مگس‌ها و به همین شیوه انتقال پیدا می‌کند.
۳- سومین مکانیسم فرضی نیز شامل پشه‌ای می‌شود که خونخواری‌اش روی یک انسان حامل HIV قطع شده و ادامه آن روی فرد دیگری انجام می‌دهد. اما در این سناریو، انسان غیر آلوده پشه را در هنگام تلاش برای خونخواری، روی بدن خودش کشته و له می‌کند و در نتیجه خون آلوده به HIV روی زخم نیش پخش می‌شود. در تئوری همه ویروس‌های منتقله از طریق پشه‌ها می‌توانند به این منتقل شوند به شرطی که در خون میزبان ویروس‌ها به مقدار کافی برای ایجاد عفونت تازه از این طریق داشته باشند.
هر یک از این مکانیسم‌ها با انواعی از حشرات خونخوار بررسی شده‌اند و نتایج به روشنی نشان داده‌اند که پشه‌ها نمی‌توانند ایدز را انتقال دهند. اما گزارش‌های خبری درباره یافته‌های جدید گیج‌کننده است و تفسیر رسانه‌ها از این نتایج مبهم است. یک انسان معمولی هنوز نمی‌تواند خود را قانع کند که یک بیماری خونی که بین انسان‌ها از طریق سوزن‌های زیر جلدی می‌چرخد، قابل انتقال به وسیله پشه‌ها نباشد. در پست بعدی به دلایل علمی که چرا پشه‌ها نمی‌تواند ایدز را انتقال دهند،‌ اشاره خواهد شد. منبع

۱ دیدگاه فروردین ۲۱, ۱۳۹۲

حشرات منبع غذایی آینده سیاره زمین

کرانچی غنی از پروتئین را می‌توانید در همین نزدیک خودتان در زیر سنگی پیدا کنید. حشرات از دیر زمان به عنوان غذا در مناطق معدودی از دنیا مورد توجه بوده است، اما اکنون آنها دارند به بشقاب‌های غذای ما نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند.
در بهار امسال در لندن برنامه‌ای برای از بین بردن احساس تنفر و گذاشتن حشرات نه تنها در منوی رستوران‌ها بلکه در قفسه‌‌های سوپرمارکت‌ها رخ می‌دهد. در آوریل فستیوالی به نام  Pestival 2013 برای تجلیل از حشرات با حمایت  موسسه Wellcome Trust برپا خواهد شد (pest‌به معنی آفت است) و در آن مصرف حشرات در یک رستوران موقتی توسط آزمایشگاه غذای نوردیک Nordic Food Lab اسکاندیناوی در دستور کار است.
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل (FAO) از سال ۲۰۱۱ تأمین مالی پروژه‌های مربوط به تغذیه و پرورش حشرات در آسیای جنوب شرقی و آفریقا را آغاز کرده است. در این دو منطقه از دنیا حدود ۲ میلیارد نفر از مردم در حال حاضر از حشرات و لارو پروانه‌‌ها، به عنوان جزء ثابتی از غذایشان، تغذیه می‌کنند. در سال گذشته FAO فهرستی از ۱۹۰۹ گونه خوراکی حشرات را منتشر کرد و قرار است امسال با حمایت دولت هلند یک کنفرانس بزرگ بین‌المللی در مورد این منبع غذایی با ارزش برگزار کند.
حشرات روی کره زمین به فراوانی – یعنی به ازای هر انسان ۴۰ تن حشره،‌ وجود دارند. بنابراین خورده شدن آنها را منقرض نمی‌کند و همین‌طور کمتر در معرض سموم شیمیایی قرار خواهند گرفت.
خوردن حشرات در غرب (و نیز در فرهنگ ایرانی) یک تابو است، اما چرا آن را کنار نگذاریم. در آسیای جنوب شرقی این امری عادی است. همچنین ضمن خوردن قارچ‌های خوراکی ما تعداد زیاد و باورنکردنی از انواع کرم‌ها را می‌خوریم. ضمناً عسلی هم که می‌خوریم، استفراغ زنبور است و خوب است دفعه بعد که آن را در چای خود می‌ریزیم به آن فکر کنیم.
حشرات با بیش از یک میلیون گونه برای زیست در کره زمین حیاتی هستند و متنوع‌ترین گروه موجودات این سیاره هستند، اما وجودشان مورد کج‌فهمی، لعن و ناسزا قرار می‌گیرد و اغلب توسط انسان‌ها از بین برده می‌شوند.
در ۳۰ سال آینده جمعیت زمین به ۹ میلیارد نفر افزایش خواهد یافت در حالی که در حال حاضر یک میلیارد نفر غذای کافی ندارند. این افرایش به معنی فشار بیشتر بر زمین‌های کشاورزی،‌ آب‌ها، جنگل‌ها، آبزیان، گونه‌های زیستی و نیز منابع انرژی خواهد بود.
هزینه گوشت رو به افزایش است نه تنها از نظر قیمت نقدی آن، بلکه از نظر مقدار جنگل‌های بارانی که باید برای چرا یا تغذیه گاوها تخریب شود. همچنین مسئله دفع گاز متان توسط گاوها هم وجود دارد. نقش دام‌ها در تولید گازهای گلخانه‌ای بسیار هنگفت است – ۳۵ درصد از متان، ۶۵ درصد از اکسید ازت و ۹ درصد از گاز کربنیک سیاره ما محصول آنهاست.

Fried-insects

بشقابی از خوراک حشره در یک رستوران کنار جاده‌ در تایلند

حشرات خوراکی گاز کمتری دفع می‌کنند. پروتئین، ویتامین‌ها و اسیدهای آمینه با کیفیت‌تری دارند و دارای نسبت تبدیل غذایی بالاتری هستند به طوری که میزان مصرف غذا توسط حشرات برای تولید مقدار مشخصی از پروتئین، یک چهارم گوسفند و نصف خوک‌ و طیور است. آنها گازهای گلخانه‌ای و آمونیاک کم‌تری نسبت به گاوها دفع می‌کنند و به علاوه می‌توانند روی زباله‌های آلی رشد کنند. چین در حال حاضر مزارع عظیم پرورش ماگوت (لارو حشرات) برپا کرده است.
در مطالعه‌ای در این زمینه ابراز شده است که جایگزینی خوک و گاو با ملخ و جیرجیرک می‌تواند به کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای زمین تا ۹۵ درصد کمک کند. منبع: Guardian

نوشتن دیدگاه اسفند ۱۷, ۱۳۹۱

انتشار کتاب

سرانجام بعد از طی مراحل طولانی داوری و انتشار، کتاب من و همکارم با عنوان «مروری بر حشره‌شناسی پزشکی» به زیور طبع آراسته شد. این کتاب که نتیجه‌ی چندسال مطالعه و تحقیق بوده است و محتوای آن مبنا و منبع تدریس برای دانشجویان پزشکی و علوم آزمایشگاهی بوده است، توسط انتشارات ایستا کرمان در ۲۲۷ صفحه، در تیراژ محدود و با هزینه شخصی به چاپ رسیده است. عکس روی جلد آن را در اینجا می‌بینید و برای مشاهده فهرست مطالب هم می‌توانید این فایل PDF را دانلود و ملاحظه نمایید.

جلد کتاب حشره‌شناسی پزشکی

 

نوشتن دیدگاه بهمن ۱۰, ۱۳۹۱

زیباست!

۱ دیدگاه تیر ۲۶, ۱۳۹۱

کتاب ۵: Medical Parasitology

در این پست کناب Medical Parasitology را برای دانلود می‌گذازم که تالیف ۴ تن از اساتید دانشگاه‌های آمریکاست و در سال ۲۰۰۹ توسط انتشارات Landes Biosience منتشر شده است. این کتاب در ۵ بخش نماتودا، ترماتودا، سستودا، تک‌یاخته‌ها و بندپایان در ۳۲۰ صفحه تنظیم شده است. حجم فایل PDF کناب حدود ۴/۳ مگابایت است و برای فروگذاری آن روی تصویر زیر تقه بزنید!

۱ دیدگاه اردیبهشت ۲۸, ۱۳۹۰


فید مطالب: مشترک شوید!

RSS

دسته‌بندی موضوعی

آرشیو ماهیانه

انجمن‌‌های علمی

سایت‌های تخصصی

پیوندها

اطلاعات