لیشمانیا به عنوان یک پاتوژن بازپدید (بخش دوم)

۲- تغییرات محیطی
انتقال طبیعی لیشمانیا از طریق نیش پشه خاکی صورت می‌گیرد و عفونت‌های آن فقط در مناطقی دیده می‌شود که پشه خاکی ناقل وجود داشته باشد. در اروپا موارد لیشمانیازیس عمدتاً محدود به مناطق جنوبی چند کشور مدیترانه‌ای است که در آنجا، شیوع بیماری در انسان‌ها تا ۸ مورد در ۱۰۰ هزار و شیوع سرمی در سگ‌ها به ۵۰ درصد می‌رسد. تا همین اواخر، فرض بر این بود که پشه خاکی‌ها در اروپای مرکزی وجود ندارند و مطالعات در اطریش نیز حاکی از آن بود که شرایط اقلیمی آن کشور اصولاً‌ برای زیست پشه خاکی مناسب نیست. اما گزارش‌های اخیر دال بر آن است که افزایش یک درجه‌ای منجر به مناسب‌سازی شرایط برای پشه خاکی‌ها در اتریش و گسترش قابل ملاحظه سایر زیستگاه‌های آنها در اروپای مرکزی شده است. در حقیقت، چندین گزارش از وجود پشه خاکی‌ها در برخی نواحی آلمان و بلژیک ارائه شده است. بدیهی است که این نشانه‌ی مهمی از گسترش لیشمانیا است و اخیراً موارد ایزوله‌ای از لیشمانیازیس احشایی و جلدی به ترتیب در بیمارانی از آلمان و جنوب انگلستان توصیف شده است.
فاکتور مهم دیگری که می‌تواند بر انتقال لیشمانیا تأثیر بگذارد، جمعیت میزبان‌های ذخیره است. این انگل‌ها در طیف وسیعی از پستانداران به عنوان میزبان ذخیره یافت می‌شود که بستگی به گونه‌ی انگل، منطقه جغرافیایی و زیستگاه بومی دارد. بنابراین هرگونه تغییر در این اکوسیستم پیچیده می‌تواند با انتقال زئونوتیک این عفونت در ارتباط باشد. یک مثال جالب در این رابطه، افزایش جمعیت میزبان‌های ذخیره پسامومیس ابسوس (Psammomys obesus) و گونه‌های مریونس (جربیل‌ها) بوده است که می‌تواند به دلیل افزایش پوشش گیاهانی باشد که شتر، تنها رقیب طبیعی برای آنهاست. متأسفانه جایگزینی شتر با وسایل نقلیه غیرجاده‌ای (off-road) ناخواسته شرایط را برای زندگی و رشد این میزبان‌های ذخیره فراهم کرده است که این نشانگر پیچیدگی چنین اکوسیستم‌ها و پتانسیل آنها برای تأثیرگذاری بر بهداشت جهان است.

لیشمانیا به عنوان یک پاتوژن بازپدید (بخش اول)

۱ دیدگاه فروردین ۲۶, ۱۳۹۰

لیشمانیا به عنوان یک پاتوژن بازپدید (بخش اول)

لیشمانیازیس از صدها سال پیش شناخته شده است و شرح ضایعات جلدی آن به قرن هفتم قبل از میلاد برمی گردد. اما تنها در اوایل قرن بیستم بود که سرگرد ویلیام لیشمن (William Leishman) و چارلز دونوان (Charles Donovan) به صورت جداگانه یک انگل تک‌یاخته‌ای را به عنوان عامل بیماری کالاآزار (kala-azar) معرفی کردند. با وجود بیش صد سال تحقیق گسترده در زمینه‌ی شناخت انگل لیشمانیا و بیولوژی میزبان، موارد ‌لیشمانیازیس در قرن ۲۱ رو به افزایش است. به علاوه مقاومت دارویی گسترده و عدم وجود واکسن مؤثر، نیز وضعیت  بیماری را بغرنج تر کرده است.

WilliamLeishman

Sir William Leishman, 1865-1926

Charles Donovan
Charles Donovan, 1863-1951

روی‌هم‌رفته، عفونت‌های لیشمانیا، اعم از انواع جلدی، احشایی و جلدی- مخاطی در ۸۸ کشور مختلف جهان وجود دارد و مسئول حدود ۱۲ میلیون عفونت است. هر ساله حدود ۵۰۰ هزار مورد جدید لیشمانیاریس احشایی (عامل بیش از ۵۰ هزار مرگ و میر) و ۱/۵ میلیون عفونت جلدی دیده می‌شود. موارد لیشمانیازیس جلدی عمدتاً‌ در افغانستان، برزیل، ایران، عربستان سعودی و سودان رخ می‌دهد. اگرچه این ارقام اهمیت بیماری را مشخص می‌کند اما آمار بالا قطعاً کمتر از میزان واقعی است که این ناشی از فقدان تشخیص مطمئن، وجود یک فاز بدون علامت طولانی و این حقیقت می‌باشد که گزارش بیماری تنها در ۳۲ کشور اجباری است. در حقبقت، تخمین زده می‌شود که بار واقعی بیماری می‌تواند ۴ تا ۵ برابر میزان گزارش شده باشد. بنابراین روشن است که لیشمانیازیس یک بیماری مهم گرمسیری است؛ اما آیا واقعاً‌ می‌توان آن را به عنوان یک پاتوژن بازپدید (re-emerging) قلمداد کرد؟ حداقل سه فاکتور مهم برای تأیید این نظر وجود دارد:

۱- جابجایی و مهاجرت جمعیت‌های انسانی
انگل‌های لیشمانیا اولین بار در سربازانی دیده شد که به سراسر امپراطوری بزرگ بریتانیا گسیل می‌شدند. … (ادامه…)

۲ دیدگاه فروردین ۲۴, ۱۳۹۰

تاریخچه انگل‌شناسی پزشکی

قدمت علم انگل‌شناسی در چهارچوب و معنی امروزی آن به قرن نوزدهم یعنی به کم‌تر از ۲۰۰ سال قبل بر‌می‌گردد و عموماً آقای رودولف لوکارت (Rudolph Leuckart) آلمانی را به عنوان پدر علم انگل‌شناسى می‌شناسند. بنده قبلاً در مطلبی در مورد وی نگاشته‌ام که از اینجا قابل دسترس است.
اما در حقیقت، بیماری‌های انگلی همزاد انسان بوده‌اند و در لابلای متون قدیمی اعم ار دینی، تاریخی،‌ادبی و غیره، اشاره‌ها و نشانه‌های برجسته و فراوانی از این بیماری‌ها یافت می‌شود. در اینجا برای کسانی که علاقمند به این موضوع هستند، سه رفرنس جالب در مورد تاریخ انگل‌شناسی را معرفی و برای دانلود می‌گذارم.
۱-  کتاب ارزشمند A History of Human Helminthology  تالیف آقای David I. Grove استرالیایی در ۸۵۱ صفحه که به قول نویسنده ثمره‌ی عشق و نتیجه‌ی ۱۲ سال کار و تلاش وی بوده است. حجم ۴/۴ مگابایت؛لینک دانلود


۲- مقاله‌ای  در ۱۸ صفحه تحت عنوان History of Human Parasitology که در مجله CLINICAL MICROBIOLOGY REVIEWS, Oct. 2002 منتشر شده است. حجم ۱۷۴ کیلوبایت؛ لینک دانلود
۳- مقاله‌ای در ۱۰ با عنوان Medical Protozoology: A Brief Informal History تالیف B.H. Dean که در مجله Bulletin of the New York Academy of Medicine 1988 ;64(3):252-61 به چاپ رسیده است. با حجم ۲/۴ مگابایت؛ لینک دانلود

نوشتن دیدگاه فروردین ۲۳, ۱۳۹۰

چگونه فونت‌‌های وب را بشناسیم؟

بسیار پیش می‌آید، به خصوص برای کسانی که خود دستی در سایت یا وبلاگی دارند؛ در حین وب‌گردی از فونتی در متن یک سایت خوششان بیاید و بخواهند از آن استفاده کنند، ولی نام و مشخصات آن را ندانند. برای یافتن مشخصات یک فونت خاص در صفحات وب، باید کدهای سورس آن سایت را چک کرد که کاری وقت گیر و پرزحمت است و به علاوه همیشه هم به نتیجه دلخواه نمی‌رسد. فایرفاکس دوست‌داشتنی، برای این مورد هم راه‌ حل دارد. افزونه‌ی معجزه‌گر «فونت فایندر» (Font-finder) نه تنها، مشحصات فونت متن انتخابی سایت‌ را برایتان مشخص می‌کند؛ بلکه استایل‌های CSS مربوط به آن متن را هم آشکار می‌کند. خوشبختانه نسخه سازگار با فایرفاکس ۴ آن هم وجود دارد.

مهم‌ترین مشخصاتی را که این افزونه نشان می‌دهد، عبارتند از:
رنگ: رنگ متن، کد رنگ، کد RGB و رنگ زمینه
فونت: نام، خانواده، اندازه و وزن فونت متن انتخابی،
فاصله‌گذاری: ارتفاع سطر، فاصله حروف و کلمات متن انتخابی

بعد از نصب این افزونه، برای مثال، همانطور که از شکل‌های زیر بر‌میآید، برای اطلاع ار مشخصات سوتیتر سایت «تفریح‌وار: هر روز یک نوشتار» که مورد علاقه‌ی من است، ابتدا عبارت «سرویس‌های آنلاین» را انتخاب و روی آن راست کلیک کرده و بعد گزینه `Font Finder`را انتخاب و از فهرست بعدی روی گزینه analyze selectilon’ کلیک ‌می‌کنیم که معجزه رخ می‌دهد و پتجره‌ای مانند عکس دوم باز می‌شود و همه مشخصات آن متن را به ما می‌دهد که قابل کپی کردن و استفاده بعدی است.

نوشتن دیدگاه فروردین ۱۸, ۱۳۹۰

کشف یک داروی ضدانگلی جدید

انگل‌های تریپانوزوماتید موجب بیماری‌هایی مانند بیماری خواب آفریقایی، بیماری شاگاس و لیشمانیازیس می‌شوند. لیشمانیازیس ۱۲ میلیون نفر را در دنیا مبتلا می‌کند که عمدتاً در کشور‌های در حال توسعه هستند. درمان‌های دارویی کنونی مورد استفاده برای این بیماری‌ها، به دلیل سمیّت زیاد و مقاومت دارویی، نامناسب هستند.
اکنون یک گروه از دانشمندان اروپایی ترکیبات جدیدی را کشف کرده‌اند که می تواند به طرز مؤثری به جنگ بر علیه این بیماری‌ها کمک کند. نتایج این پروژه در مجله شیمی پزشکی (Journal of Medicinal Chemistry) منتشر شده است.
تریپانوزوماتیدها به فولات (folates) و بیوپترین‌ها (biopterins) نیاز دارند. این مواد به وسیله آنزیم‌های دی‌هیدروفولات ردوکتاز (DHFR) و پتریدین ردوکتاز (PTR1) احیاء می‌شوند. اگر DHFR مهار شود، تکثیر DNA آسیب می‌بیند که به مرگ سلول می‌انجامد. اما در تریپانوزوماتیدها در صورت مهار DHFR، میزان بروز PTR1 افزایش یافته و کمبود آنزیم DHFR را جبران کرده و از طریق احیای فولات، بقای انگل را تضمین می کند. بنابراین برای این بیماری‌های انگلی لازم است که هر دو مسیر آنزیمی فوق به صورت هم‌زمان، با یک داروی واحد یا ترکیبی از دو مهارکننده اختصاصی مهار شوند. در انسان‌ها، PTR1  وجود ندارد و لذا یک هدف عالی برای طراحی داروهای اختصاصی ضد انگلی است.
در این پروژه، دانشمندان پس از بهینه‌سازی روش‌ها و بررسی‌های دقیق روی ۱۸ ملکول شبه دارو، نهایتاً به ترکیبی رسیدند که یک داروی شناخته شده برای درمان بیماری‌های سیستم عصبی مرکزی است که به نظر می‌رسد با تغییراتی جزئی در آن، می‌تواند کاندیدای مناسبی به عنوان یک داروی انگلی باشد. اصل مقاله

نوشتن دیدگاه فروردین ۱۷, ۱۳۹۰

استفاده از قارچ‌ها برای کنترل مالاریا

اخیراً علاقه‌ی روزافزونی در مورد کاربرد بالقوه‌ی قارچ‌های بیماریزای حشرات یا اصطلاحاً entomopathogenic fungi به عنوان ابزار و روشی جدید برای کنترل مالاریا دیده می‌شود؛ به طوری که تنها در چند هفته گذشته، ۳ مقاله در این موضوع انتشار یافته است.

از این قارچ‌ها می‌توان هم برای کشتن مستقیم لاروهای آنوفل در محیط‌های آبی و هم برای آلوده‌کردن پشه‌های بالغ آنوفل استفاده کرد که در نتیجه‌ی آن، توانایی آنها در انتقال انگل‌های مالاریا در حد چشمگیری  کاهش می‌یابد. از این گروه از قار‌چ‌ها در حال حاضر بر ضد برخی آفات کشاوری از جمله ملخ‌ها استفاده می‌شوند. برای اطلاع بیشتر، به اصل خبر در اینجا بروید.

نوشتن دیدگاه فروردین ۱۶, ۱۳۹۰

دیکشنری انگل‌شناسی

همانطور که قبلاً در رابطه با معرفی، آپلود و گذاشتن لینک کتاب‌ها قول داده بودم، امروز کتاب DICTIONARY OF PARASITOLOGY از نویسنده انگلیسی Peter J. Gosling تقدیم می‌گردد که در سال ۲۰۰۵ توسط CRC Press در ۴۰۸ صفحه منتشر شده است. حجم فایلِ PDF این کتاب قدری زیاد (حدود ۳۰ مگابایت) و یرای دانلود آن کافی است که روی تصویر جلد کتاب در زیر، تقه (=کلیک!) بزنید.

نوشتن دیدگاه فروردین ۱۴, ۱۳۹۰

حشرات به عنوان یک منبع غذایی انسان!

یک حشره‌شناس پیش‌بینی می‌کند که بر اثر نایاب شدن مواد غذایی سنتی مثل گوشت و لبنیات، در دهه‌های آینده مردم برای تکمیل کردن رژیم غذایی خود به حشرات روی خواهند آورد.
وی که مسئول اولین پروژه دانشگاهی برای مطالعه در مورد پتانسیل‌های خوراکی حشرات است، می‌گوید تا سال ۲۰۲۰ خوردن حشرات در خانه‌ها و رستوران‌های کشورهای غربی رواج خواهد یافت.
به نوشته روزنامه گاردین چاپ لندن، پروفسور مارسل دایک در مصاحبه‌ای با مجله « ویرد» (عجایب) گفت: «مهم‌ترین نکته ایجاد آمادگی در میان مردم و عادت دادن آنها به این تغییرات است. چون از سال ۲۰۲۰ به بعد مردم گزینه چندانی نخواهند داشت.»
او می‌خواهد به روش‌های مختلف حس انزجار مردم از خوردن حشرات را تغییر داده و به کارخانجات تولید مواد غذایی توصیه می‌کند که از راه‌های مناسب و جذاب این محصولات را به بازار ارائه دهند. پرفسور دایک مسئول یک پژوهش تخصصی چهار ساله است که هدف از آن یافتن راه‌های مناسب برای معرفی حشرات به سفره مردم کشورهای غربی است.
روزنامه گاردین یادآوری می‌کند که ساکنان حدود ۸۰ درصد از کشورهای جهان … (ادامه…)

نوشتن دیدگاه فروردین ۱۴, ۱۳۹۰

لینگوس جایگزینی شایسته برای بابیلون

لینگوس ®Lingoes، بلبل زبان‌دان
بی‌شک، بابیلون (®Babylon) بهترین دیکشنری برای کامپیوتر است اما برای ما که نه تمایل زیادی و نه امکان چندانی برای خرید نسخه اصلی و استفاده از همه امکانات آن نداریم، ناچار به نسخه‌های کرک شده آن دل خوش می‌کنیم که البته مشکلاتی خاص خودش دارد. از جمله:
۱- واقعیت این است که نسخه‌های کرک شده، به هر حال  نوعی مالِ دزدی است و نباید از جنبه‌های روانی و اجتماعی این کار غافل باشیم.
۲- به دلیل کرک بودن، به محض اتصال به اینترنت، غیرفعال می‌شود و لذا باید مانع از ارتباط برنامه با اینترنت شویم که این به معنی محروم شدن از امکانات و خدمات آنلاین آن است.
۳- علاوه بر خود برنامه، دیکشنری‌های اصلی آن هم عموماً پولی بوده و در صورت ارتباط با اینترنت و بعد از اتمام دوره آزمایشی آن، غیرفعال (expired) می‌شوند.
۴- و نیز با توجه به اینکه شرکت سازنده بابیلون اسرائیلی است … (ادامه…)

۲ دیدگاه فروردین ۱۲, ۱۳۹۰

داروهای ضد سرطان برای درمان مالاریا

محققانی در سوئیس و فرانسه در تحقیقی که با حمایت مالی اتحادیه اروپا انجام شده است، کشف کرده‌اند که انواعی از داروهای ضد سرطان می‌توانند انگل مالاریا را از بین ببرند. آنها معتقدند این کشف می‌تواند یک استراتژی جدید در مبارزه با این بیماری مهلک پیش روی انسان بگذارد. مالاریا هر ساله موجب ابتلای ۲۵۰ میلیون  انسان و کشته شدن نزدیک به ۱ میلیون نفر در سراسر جهان می‌گردد. تلاش برای یافتن روش‌های درمانی جدید، به دلیل توانایی خارق‌العاده انگل در ایجاد مقاومت در برابر داروهای جدید، به شکست می‌انجامد. این پژوهش در مجله Cellular Microbiology منتشر شده است.
این دانشمندان نشان دادند که انگل مالاریا برای تکثیر خود به یک مسیر سیگنالینگ در سلول های کبدی و گلبول‌های قرمز میزبان خود وابسته هستند و انگل، آنزیم‌های کینازی که در این مسیر فعال هستند را می‌رباید و به خدمت خود می‌گیرد. زمانی که تیم تحقیقاتی، گلبول‌های های قرمز آلوده به مالاریا را تحت درمان با نوعی از داروهای ضد سرطان معروف به مهارکننده کیناز قرار دادند، انگل‌‌ها ار بین رفتند.
همه چیز زمانی آغاز شد که دانشمندان هنگام آزمایش روی گلبول‌های قرمز آلوده به انگل پلاسمودیوم فالسیپاروم مشاهده کردند که مسیر سیگنالینگ اختصاصی PAK—MEK در گلبول‌های آلوده، بسبار فعال تر از سلول های غیرآلوده است و هنگامی که این مسیر با استفاده از دارو مهار گردید، انگل قادر به تکثیر نبوده و می‌مردند. همچنین در شرایط برون‌تنی (in vitro)، این داروها قادر به کشتن انگل مالاریای جوندگان، یعنی پلاسمودیم برگه‌ای (P. berghei) بودند. به نظر می‌رسد که ربودن … (ادامه…)

نوشتن دیدگاه فروردین ۹, ۱۳۹۰


فید مطالب: مشترک شوید!

RSS

دسته‌بندی موضوعی

آرشیو ماهیانه

انجمن‌‌های علمی

سایت‌های تخصصی

پیوندها

اطلاعات